Kütüphane çalışma saatleri: Pazartesi-Perşembe 10:00 – 19:00, Cuma 9:00 – 13:00

İnsan, Tıp ve Toplum

İnsan, Tıp ve Toplum 2018-10-03T14:25:36+00:00

İnsan, Tıp ve Toplum

Proje sorumlusu: Dr. Melike Şahinol & Prof. Dr. Raoul Motika

Ana partner kuruluşlar: Institut für Technikfolgenabschätzung und Systemanalyse (ITAS) am Karlsruher Institut für Technologie

Proje süresi: 2015’den beri

Tıp alanında son dönemlerde gerçekleşen inovasyonlar, insan doğasına bugüne kadar bilinmeyen türden müdahalelerin önünü açıyor. Kültürel kökenli farklı yorumlar ve davranış biçimleri toplum, kültür, hukuk ve politika için tümüyle yeni bu meydan okumalarla kurulan ilişkiyi önemli ölçüde etkiliyor. Genom biçimlendirme, öjenik programları, modern üreme teknolojileri ve gündelik bazda fitness ve sağlık verilerimizi analiz eden sağlık uygulamaları, tıp, bilim ve tekniğin bireysel ve toplumsal yaşamın farklı boyutlarını nasıl değiştirdiğinin yalnızca birer örneği. Tüm bu dinamik değişiklikler, bu gelişmelerin sosyo-teknolojik, sosyo-kültürel ve sosyo-politik süreçleri nasıl etkilediğine ilişkin sorulara yol açıyor. Türkiye toplumu gibi genç ve dinamik bir toplum için bu sorular özellikle büyük bir güncelliğe sahip ve onlarla ilgilenmek de son derece önemli. Dr. Melike Şahinol 15 Mayıs 2015 tarihinde “İnsan, Tıp ve Toplum” başlıklı yeni araştırma alanının kuruluşu ve geliştirilmesi amacıyla çalışmalarına başladı. Bu araştırma alanı kapsamında ağırlıklı olarak, Türkiye’de tıp alanındaki inovasyonlar yoluyla insan optimizasyonu pratiklerinin toplum tarafından ele alınışı incelenecek. Orient-Institut bu alandaki çalışmalarla Türkiye’de yeni ve henüz pek araştırılmamış bir alana giriş yapıyor ve tıp alanında biyo-, nöro-, nano- ve bilgi teknolojilerinin ortaya attığı güncel toplumsal meydan okumaları ilk kez konu ediyor. Bu alanın önde gelen Alman bilim kuruluşlarından biri olan ve Karlsruher Institut für Technologie (KIT) bünyesinde yer alan Institut für Technikfolgenabschätzung und Systemanalyse (ITAS) ile yapılan sıkı işbirliği, araştırma alanının kuruluşunda merkezi bir öneme sahip. Kurumlar arasında bir işbirliği anlaşması imzalanmış durumda. İşbirliğinin resmi başlangıcı 7 Aralık 2015 tarihinde ITAS’ta düzenlenen bir törenle yapıldı.

Eklemeli Üretim: Çocuklukta Olanak Sağlayan Teknoloji (Additive Manufacturing: Enabling Technologien in der Kindheit, «ETiK»))

Proje sorumlusu Dr. Melike Şahinol

Proje süresi: 2017 ‘dan beri

Dr. Melike Şahinol “Eklemeli Üretim: Çocuklukta Olanak Sağlaya Teknoloji“ (Additive Manufacturing: Enabling-Technologies during Childhood) adlı projesinde, doğuştan ve sonradan el ve parmaklarında uzuv kaybına uğrayan çocuklar için 3D Printer teknolojisiyle mekanik el, yani „Robotel“ yapma sürecini teknoloji ve beden sosyolojisi  perspektifinden inceliyor. Araştırmanın merkezinde, çocuklar, ebeveynler, mühendisler ve doktorların katılımı ile Robotel tasarımının disiplinler arası koordinasyonu ve organizasyonu yer alıyor. Aynı zamanda teknoloji geliştirme sürecinde çocukların ve bedenlerin etkisi de araştırılacak. Ayrıca, insan-makine adaptasyonunun  büyümekte olan  beden koşulları altında nasıl gerçekleştirildiği de önemli bir araştırma konusudur. Orient-Institut Istanbul’un ”İnsan, Tıp ve Toplum” araştırma alanında yer alan proje, nitel yöntemler kullanılarak, “Robotel Türkiye” ile yakın işbirliği içinde uygulanmaktadır.

Beyin Kapasitesinin Artırılması: Uygulamalar ve Teknikler (Neuroenhancement: Practices and Techniques, «NEPTurkey»)

Proje sorumlusu Dr. Melike Şahinol

Proje süresi: 2016 ‘dan beri

«NEPTurkey» projenin; amacı sınav dönemindeki çalışma yoğunluğu ve genel olarak yüklü işlerdeki zaman baskısı altında olmayla başa çıkma yöntemlerini analiz etmektir. Böylece, öğrenme ve çalışma stratejilerini geliştirme uygulamaları ve tekniklerini tanımlı hale getirmektir. Proje kendi empirik alan araştırması ile yöntemli teorik anlayışları birleştiren, karmaşık bir tema üzerinde çeşitlenmiş ve özenli bir bakış açısı yaratmayı hedefliyor.

 

Yardimci Üreme Teknoloji Alaninda Karsilasilan Sinirlarin Cözünmesi (Blurred Boundaries of Assistive Reproduction Technologies, «B.B.ART»)

Proje sorumlusu Dr. Melike Şahinol

Proje süresi: 2015 ‘den beri

Bu araştırma projesinin hedefi, Türkiye’de mevcut olan Üreme Yardımcı Teknolojilerinin çeşitli yönlerini analiz etmektir, özellikle düzenleyici/hukui ve kültürlerarası sonuçları ve uluslararası etki alanları (uluslararası çapta uyarlanmış bir Teknoloji Değerlendirmi / küresel TD veya küresel bağlamda Sorumlu Araştırma ve İnovasyon gibi).

 

Devam mı Yeni bir Başlangıç mı? Sorumlu Araştırma ve İnovasyon ve Teknoloji Değerlendirimi (Fortsetzung oder Neuanfang? Responsible Research & Innovation (RRI) und Technology Assessment (TA))

Proje sorumlusu: Dr. Melike Şahinol

Proje süresi: 2016 sonbaharından itibaren.

Araştırma alanı, “Devam mı Yeni Bir Başlangıç mı? Sorumlu Araştırma ve İnovasyon ve Teknoloji Değerlendirimi” başlıklı ve bir dizi genç nesil bilim insanı ile birlikte hazırlanan bir DFG Network başvurusu kapsamında daha geniş bir temele oturtulacak. Responsible Research & Innovation/Sorumlu Araştırma ve İnovasyon (RRI) bugün araştırma, teknoloji ve inovasyon politikalarının önemli bir yaklaşımıdır. Bu yaklaşım başta Avrupa olmak üzere uluslararası düzeyde denenmiş durumdadır. RRI’ın, Avrupa Araştırma ve İnovasyon Çerçeve Programı “Ufuk 2020” kapsamında 2020 yılına kadar desteklenecek tüm projelerin ortak hedefi olması gerekiyor. Orient-Institut Istanbul’un, başvurusu yapılan network’ün başlıca katılımcıları arasında yer alması sayesinde RRI konseptine kültürel ve dini açılardan farklı perspektifler dahil edilebilecek ve AB projelerinde önemli ve yetkin partnerlerle gerçekleşecek işbirliklerinin yolu açılmış olacak.

Şahinol, Melike / Kuhnt, Anne-Kristin (2017): “Quo Vadis Fetura? Reproduktionstechnologien als Teil des Human Enhancement: Ein Ländervergleich zwischen Deutschland und der Türkei” In: Goecke, Benedikt Paul (yay. haz.): Designobjekt Mensch? Transhumanismus in Theologie, Philosophie und Naturwissenschaften, Herder Verlag (yayında)

Şahinol, Melike (2017): “Reproductive Health in Turkey: From Enhancing Eggs to Intercultural Implications for RRI” In: Bowmann, Diana; Dijkstra, Anne; Fautz, Camilo; Guivant, Julia S.;  Konrad, Kornelia;  Shelley-Egan, Clare;  Woll, Silvia (yay. haz.): The Co-Production of Emerging Bodies, Politics and Technologies, Berlin: IOS Press (yayında)

Şahinol, Melike (2017): “‘Help, the monster is eating me!’ – Loss of control of the technical vs. harmonically acting bio-technical figure of the cyborg in experimental neuroscientific therapy” In: Compagna, Diego & Steinhart, Stefanie (yay. haz.): Anthology: Monsters and the Monstrous, Vernon Press (yayında)

Şahinol, Melike (2017): “‘Jetzt ändere Dein Gehirn in diese Richtung!’ – Aneignungsprozesse der Steuerung von Hirnaktivität über das Brain-Computer Interface” In E. Lettkemann, R. Wilke, & H. Knoblauch (yay. haz.), Knowledge in Action: Neue Formen der Kommunikation in der Wissensgesellschaft. Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden. 213-237 (online)

Şahinol, Melike (2016): Das techno-zerebrale Subjekt. Zur Symbiose von Mensch und Maschine in den Neurowissenschaften. Bielefeld: transcript Verlag

Şahinol, Melike (2014): “Sheila Jasanoff: Wissenschafts- und Technikpolitik in zeitgenössischen, demokratischen Gesellschaften”, in: Lengersdorf, Diana & Wieser, Matthias (Hg.): Schlüsselwerke der Science & Technology Studies: Springer Fachmedien Wiesbaden, 293-303. URL: http://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-3-531-19455-4_24

STS TURKEY Kuruluş Toplantısı

Sorumlusu: Dr. Melike Şahinol

Toplantı tarihleri: 03.-04.10.2017

Ana partnerler: Arsev Umur Aydinoglu, Ph.D. (Tasarım Fabrikası, Orta Doğu Teknik Üniversitesi) ve Yrd. Doç. Dr. Harun Kaygan (Endüstri Ürünleri Tasarımı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi)

Destekleyen: Orient-Institut Istanbul, European Association for the Study of Science and Technology (EASST)

STS TURKEY Bilim ve teknoloji çalışmaları, Türkiye Araştırma Ağıdır. (STS olarak bilinen alan, Türkçe’de kimi zaman BTÇ veya BTT olarak kısaltılır.) 2017’de bilim, teknoloji ve tıp alanında Türkiye’de çalışmalar yapan araştırmacıları birleştirecek bir platform olarak kurulmuştur.

 

Konferans: Doğayı Geliştirmek, Gelecekteki Bedenler: Disiplinlerarası ve Uluslararası Perspektifler

Proje sorumlusu: Dr. Melike Şahinol

Konferans tarihleri: 17.- 18. 6.2016

Ana partner kuruluşlar: Institut für Technikfolgenabschätzung und Systemanalyse (ITAS) am Karlsruher Institut für Technologie; Synenergene; Bio-Faction

Destekleyen: Fritz Thyssen Stiftung

İnsan genetik yapısının ve insan bedeninin manipülasyonu, doğanın “optimizasyonu” ve insanın kendini şekillendirmesi ve başkaları tarafından şekillendirilmesi konusundaki olanaklar müthiş bir hızla gelişiyor. Yeni metotların yardımıyla örneğin embriyolar gen teknolojik açıdan değiştiriliyor; depresyonlar yapay beyinler üzerinden baskı altında tutuluyor. Eksikli olarak kabul edilen biyolojik beden önce geleceğe yönelik vizyonlar halinde, ama pratikte giderek daha çok siborg (sibernetik organizma), yedek parça deposu veya teknik ilerleme objesi olarak görülüyor. “İnsan doğası”, gen teknolojik girişim olanakları, nöro protezler, kimeralar ve başka teknolojik ve tıbbi gelişmeler sonucunda giderek daha fazla sorgulanır hale geliyor. İnsan olmakla ilgili yeni tasavvurlar mı oluşuyor? Bu görünürde istenildiği kadar manipule edilebilecek insanların “cesur yeni dünya”sı kültürlerarası perspektiften bakıldığında nasıl görünecek? Çoğunluğu Müslüman olan bir toplum, insan bedeni üzerindeki bu modifikasyon teknikleri ve kısmen önemli ölçüde fütüristik modifikasyon olanakları ve teknolojileriyle nasıl bir ilişki kuruyor? Konferansın hedefi doğanın güncellenmesi ve bedenin geleceği konusundaki uluslararası perspektifleri, özellikle de Türk-Alman perspektiflerini disiplinlerarası bir fikir alışverişi çerçevesinde biraraya getirmek. Ayrıca, pek çok alanda birbiriyle sıkı bağlar içinde olan Türkiye ve Almanya arasındaki kültürel, ekonomik ve tıp politikalarına ilişkin farklılıklar, human enhancement (insan iyileştirme) konusundaki mevcut söylemlerde yer alan “Batı” ağırlıklı bakış açılarını eleştirel bir yaklaşımla sorgulamak ve konuyla ilgili Türk-Alman bilim alışverişini gerçekleştirmek imkanını da sunuyor.

“Doğayı Yeniden Şekillendirmek, İnsan Hayatı Geliştirmek mi? Tıp, Bilim ve Teknoloji Hayatımızı Nasıl Biçimlendirir”

Proje sorumlusu: Dr. Melike Şahinol

Proje tarihleri: Sonbahar 2016 – İlkbahar 2017

 

Tıp, bilim ve teknoloji alanlarındaki güncel gelişmeler, insan”optimizasyonu”nu bugüne kadar bilinmeyen boyutlara ulaştırıyor. Konferans serisi, bu gelişmelerin sonuçlarını disiplinlerarası ve kültürlerarası yaklaşımlarla tartışmayı amaçlıyor. Tartışmanın merkezinde insan üzerinde yaşam bilimleri pratiğinden kaynaklanan değişiklikler ve insan olmak ve yaşamın doğası hakkında varolan toplumsal tasavvurlar arasındaki karşılıklı etkileşim yer alacak. İnsan biyolojisine yapılan bu bilimsel-teknolojik müdahaleler ne gibi kültürel ve toplumsal sonuçlara yol açıyor? Bunun toplumlarımız için yaratacağı sonuçlar nelerdir? İnsan biyolojisine yapılan bu müdahalelerin ve yol açtıkları sonuçların gerçekte yaşamın iyileşmesine bir katkısı olacak mı sorusu da büyük bir öneme sahip.

Bu konferans serisiyle Orient-Institut Istanbul yeni araştırma alanı “İnsan, Tıp ve Toplum“ kamuoyuna tanıtıyor ve Türk ve Alman bilim insanları arasında gerçekleşecek bir bilimsel diyaloğu başlatıyor.

X

Send this to a friend