I. Postdoc Bursiyerleri

Dr. Gülşah Torunoğlu (torunoglu@oiist.org)

Gülşah Torunoğlu Orient-Institut Istanbul’da Ortadoğu’da karşılaştırmalı kadın tarihi üzerine uzmanlaşan doktora sonrası araştırmacısıdır. Doktorasını 2019 yılında Ohio State Üniversitesi Tarih Bölümü’nden aldı ve Wisconsin-Madison Üniversitesi, Kahire Amerikan Üniversitesi (AUC) ve Princeton Üniversitesi’nde misafir araştırmacı olarak bulundu. Orient-Institut’taki pozisyonu öncesinde sırasıyla Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi (ANAMED) ve İsveç Araştırmaları Enstitüsü’nde (SRII) doktora sonrası bursiyer olarak çalışmalarını sürdürdü. Torunoğlu Koç Üniversitesi ve Ohio State Üniversiteleri’nde Edebiyatta Kadın ve Cinsiyet, Modern Cinsellik Tarihi, Modern Ortadoğu Tarihi, Tarihte İslam, Politika ve Toplum, 1500’den Günümüze Dünya Tarihi dahil birçok lisans dersi verdi.

Torunoğlu’nun araştırması Fulbright, Osmanlı ve Türkiye Çalışmaları alanında verilen Adıvar bursu ve Ohio State Üniversitesi Genevieve Brown Gist doktora araştırma bursu dahil birçok kaynak tarafından desteklendi. Torunoğlu Orient-Institut Istanbul’da Türkiye ve Osmanlı tarihi çalışmalarında otobiyografik kaynaklar konusunda araştırma alanının geliştirilmesine ve kadınlar ve otobiyografik yazıları üzerine ulusal ve uluslararası araştırma iş birliği projeleri kurulmasına katkıda bulunacak.

Torunoğlu’nun Mısır ve Türkiye’de Feminizmin Karşılaştırmalı Tarihi, 1880 – 1935: Diyalog ve Farklılık başlıklı kitap projesi, on dokuzuncu yüzyıl sonu, yirminci yüzyıl başlarında Türkiye ve Mısır’da organize olmuş kadın hareketinin hem birbiriyle hem de global kadın hareketi ile etkileşimini araştırıyor. Torunoğlu’nun Türkiye, Mısır ve İngiltere’de iki yıl süren arşiv çalışmasına dayanan bu projesi, bir yandan Türkiye ve Mısır feminizmleri arasında bir diyalog kuruyor, ulusalcı ve İslami eğilimleri karşılaştırıyor, diğer yandan her iki hareketin batı feminizmi ile etkileşim ve çatışmasını değerlendirmeye alıyor. Mısır ve Osmanlı’daki feminist söylevin geçirdiği evrimin her iki ülkedeki seküler ve dini reform geleneği ile kurduğu ilişkiyi karşılaştırmalı bir perspektiften irdeleyerek, Orta Doğu’da feminizmin mutlak seyrinin literatürdeki mevcut ulusalcı kurgusundan sıyrılıp, daha geniş çaplı ve derinlikli bir feminizm anlayışı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini öne sürüyor.

Araştırma Alanları:

Son dönem Osmanlı ve Modern Ortadoğu Tarihi

Karşılaştırmalı Feminizm Tarihinde Entelektüel Akımlar ve Feminist Aktivizm

Karşılaştırmalı Din Politikası ve Sekülerlik

Türkiye’de Kadın, Cinsiyet ve Cinsellik Çalışmalarının Kurumsallaşması

Ortadoğu Edebiyatları

Osmanlı ve Modern Türkiye’de Yeme İçme Kültürü

Şimdiki Araştırma Projeleri:

Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihinde Cinsiyet ve Otobiyografik Kaynaklar

Kitap Çalışması: Mısır ve Türkiye’de Feminizmin Karşılaştırmalı Tarihi, 1880-1935: Diyalog ve Farklılık

Sunumlar:

9.12.2020: “Mapping the Field: Historicizing Women’s, Gender, and Sexuality Studies in Turkey and the Near East,” Mapping Gender in the Near East: What’s New and What’s Ahead in Ottoman and Turkish Women’s, Gender and Sexuality Studies, Workshop, Orient-Institut Istanbul & Sabancı University, Gender and Womens Studies Center of Exellence, www.mappinggenderneareast.org.

4.11.2020: Diverging Geneologies and Conflicting Trajectories of Feminism in Egypt and Turkey from the Late Ottoman Empire into the 1930s, Orient-Institut Istanbul.

15.10.2020: Comparative Secular-Islamic Patterns in the Egyptian and Ottoman, later Turkish, Feminist Discourse, Swedish Research Institute in Istanbul, SRII.

24.1.2020: Comparative Feminisms: Secular and Religious Discourses in the Egyptian and Turkish Women’s Movements, 1880-1930, Koç University, Research Center for Anatolian Civilizations, ANAMED.

16.11.2018: “Egyptian and Turkish Feminisms in Conversation, Collaboration, and Dialectic Interaction, 1878 – 1935,” Middle East Studies Association, MESA, Annual Meeting.

31.3.2018: “Turkey’s Role as a ‘Trail Blazer’ for the Egyptian Feminism, 1900-1930,” Great Lakes Ottomanist Workshop (GLOW), University of Chicago.

25.2.2017: “Feminism Next Door: Piecing Together Egyptian and Turkish Women’s Movements, 1880-1930,” Gender and Women’s Studies Conference, University of Wisconsin-Madison.

20.4.2014: “The Gender Turn: What Went Wrong?,” Writing Women’s Lives: Auto/Biography, Life Narratives, Myths and Historiography, International Symposium, Women’s Library and Information Center Foundation & Department of History, Yeditepe University İstanbul.

13.2.214: “Politicization of Violence: Nablus Riots, 1876,” European Convention on Turkic, Ottoman and Turkish Studies (Turkologentag 2014) of the Society for Turkic, Ottoman and Turkish Studies (GTOT), Ludwig Maximilian University of Munich.

5.3.2013: “Islamic and Secular Feminism in Turkey,” 28th Annual Middle East History and Theory Conference (MEHAT), University of Chicago.

5.1.2013: “The Historical Roots of Muslim Women’s Social and Political Activism during the Arab Spring,” American Historical Association (AHA) annual meeting, New Orleans.

24.12.2012: Comparative Feminism(s): Secular and Religious Discourses in Turkish and Egyptian Women’s Movements, Gender and Women’s Studies Research and Application Center (EKOKAM) Izmir University of Economics.

3.3.2012: “Honor Killings in Turkey,” 13th. Annual Graduate Symposium on Women’s & Gender History: Indecency, University of Illinois at Urbana-Champaign.

Yayınlar

Makaleler

“Comparative and Integration History in Ottoman and Turkish Women’s and Gender Studies,” in Roundtable “Gendered Transnationalisms in the Middle East & North Africa,” Journal of Middle Eastern Women’s Studies (JMEWS) 17:3, April 2021 (Yayına hazırlanmaktadır).

“Bir Çalıştayın Güncesi: Mapping Gender in the Near East,” Toplumsal Tarih, (Yayına hazırlanmaktadır).

“Fostering Intellectual Solidarity and Cooperation during the Pandemic,” Kalabalık, Bulletin, Swedish Research Institute in Istanbul (SRII), (Yayına hazırlanmaktadır).

“Feminism in Egypt: New Alliances, Old Debates,” Origins: Current Events in Historical Perspective, Vol. 9, Issue 11, August, 2016. http://origins.osu.edu/article/feminism-egypt-new-alliances-old-debates

Diğer yayınlar

Dossier: “The Past, Present and Future of Women’s, Gender and Sexuality Studies in Turkey,” (Includes ten interviews) K24, Kitap-Kültür-Kritik, February, 2021, (Yayına hazırlanmaktadır).

“Mapping Gender in the Near East: Fortuities of an Online Search and the Complexities of Ottoman Feminism,” Orient-Institut Istanbul, Blog, December 4, 2020. https://www.oiist.org/en/fortuities-of-an-online-search-and-the-complexities-of-ottoman-feminism/

Interview with Prof. Alev Özkazanç: “Bir Musibet: Yeni Türkiye’de Erillik, Şiddet ve Feminist Siyaset,” http://kiraathane.com.tr/sezon-programi/2020-12-23-bir-musibet-yeni-turkiye-de-erillik-siddet-ve-feminist-siyaset- Kıraathane Istanbul Literature House, December 23, 2020.

“Peyniri Deri Korur, Kadını Eri”: İstanbul Sözleşmesi Üzerinde Mutabakat Eksikliği,” K24, Kitap-Kültür-Kritik, August 6, 2020. https://t24.com.tr/k24/yazi/peyniri-deri-korur-kadini-eri-gunahiyla-sevabiyla-istanbul-sozlesmesi,2795

“Feminizm 101: ‘Çünkü Feminizm Herkes İçindir’,” K24, Kitap-Kültür-Kritik, August 27, 2020. https://t24.com.tr/k24/yazi/feminizm-101-feminizm-herkes-icindir,2820

II. Doktora Bursiyerleri

Sebastian Willert (Technische Universität Berlin)
Kültür Emperyalizmi / Korumacılık Karşıtlığı mı? 1890–1918 arasında Alman ve Osmanlı Sanat Politikasında Çatışma Faktörü Olarak Antik Nesneler

Extraction du Grand Sarcophage (no 7): Osman Hamdi Bey/Theodor Reinach: Une nécropole royale à Sidon. Fouilles de Hamdy Bey, Paris 1892, s. 60

Alman ve Osmanlı imparatorlukları 15 Kasım 1899 günü İstanbul’daki Alman Sefareti ile Hariciye Nezareti arasında nota teatisi yoluyla, devletler hukuku açısından bağlayıcı bir sözleşme imzaladılar. Sözleşmeye önayak olan Berlin müzeleri temsilcilerinin görüşüne göre bu belge müzelerin yaptığı kazılardan elde edilen antik nesnelerin Osmanlı topraklarından Kraliyet Müzeleri’ne taşınmasını sağlama bağlayacaktı. Fakat Osmanlı eski eserler yönetimi anlaşmayı kabul etmedi ve uygulanmaya konmasını önlemek için çeşitli stratejiler izledi. Alman ve Osmanlı bilimciler arasındaki çatışma II. Wilhelm ile II. Abdülhamid üzerinden gerçekleşen önlemlerle doruğuna ulaştı ve Alman-Osmanlı kültür politikası ilişkilerinde belirleyici oldu.

Arka plan olarak, anlaşmanın varlığı konusunda görüşlerin farklı olduğundan ve 19. Yüzyılda prestijli antik eserlere sahip olma konusunda gittikçe belirginleşen bir yarışın hüküm sürdüğünden yola çıkan doktora projesi Alman-Osmanlı ilişkilerinde antik nesnelerin hangi rolü oynadığını irdeliyor. Nesnelerin Osmanlı toprakları dışına çıkarılması ve buna ilişkin olarak yapılan pazarlıklarla kültür varlıklarına biçilen değerler diplomatik ilişkiler üzerinde nasıl bir etki yapmıştır? Aktörler antik nesnelerin ve kültür varlığının Osmanlı İmparatorluğu’ndan Berlin’e götürülmesi için hangi stratejileri ve yöntemleri izlemiştir? Araştırmanın odağında Alman ve Osmanlı aktörler, bunların kazı izni alması ve buluntuların bölüşümü konuları çevresindeki söylemleri, Osmanlı eski eser kanunları, iki devlet arasında gerilimler oluşturan kültür nesneleri ve doğrudan doğruya kazı süreçleri bulunuyor.

III. Konuk Araştırmacılar

Jilian Ma (Koç Üniversitesi, İstanbul)

Osmanlı/Türk – Çin Aydınları Arasında Etkileşim: 1908-1939

Bir Osmanlı ders kitabından iki Çinli resmi, Resimli Haritalı Coğrafya-ı Umumi (Üçüncü Sene) (Istanbul: İbrahim Hilmi Askeri Kütüphanesi, 1911), S. 125.

Bu doktora projesi 20. yüzyıl başında Osmanl/Türk ve Çin aydınları arasındaki alışverişini izini sürmeyi amaçlıyor. Söz konusu dönem, her iki tarafın da ülke içindeki benzer yozlaşma krizlerine ve dışarıdan müdahalelere karşı çözümler aradığı bir dönemdir. Bu dönemde büyük imparatorluklar yıkılır, bir yanda Jön Türk Devrimi (1908-1909), Türk İstiklal Savaşı (1919-1923) ve Türkiye’deki sosyoekonomik reformlar, öbür yanda, Çin’de, Xinhai Devrimi (1911), Millî Devrim (1924-1927) ve Tarım Devrimi Savaşı (1927-1937) süreçleri içinde ulus-devletler ortaya çıkar. Osmanlıların Pekin’de elçilik kurması (1908, 1909) ve Çin-Türk dostluk antlaşmasının imzalanması da (1934) aynı zamana rastlar. Türkiye’nin ve Çin’in modern çağa girmeye zorlanırken geçtikleri yollar bu dönemde şekillenmeye başlamıştır ve bu arada ortaya çıkan düşünce ve görüşler bugüne kadar yankı bulmaktadır.

Gerek Osmanlı gerek Çin arşiv belgeleri ve önemli bazı  politikacı ve aydınların gazete makaleleri, gezi yazıları ve hatıratına yönelik analizleri temel alan araştırmanın konusunu, coğrafî olarak birbirinden uzak olan iki toplumun birbirleri hakkında ne bildikleri, kendilerini (ulus-) devlet oluşumu ve dinî bağlantılarla ilgili politik sorunları açısından karşıya nasıl tanıtıp karşıda neyi algıladıkları, etkileşimlerinin birbirleri hakkındaki bilgiye nasıl damgasını vurduğu ve bu iki ülke arasındaki karşılaşmaların bazı üçüncü ülkeler üzerinde ne gibi etkiler yaptığı soruları oluşturuyor. Projede bakış açısı »Avrupa’nın hasta adamı« ve »Asya’nın hasta adamı« yollu Batı söyleminden kaydırılarak bu iki ülkenin birbirlerinin gerçekten nasıl algıladıkları ve birbirleriyle nasıl etkileşime girdikleri sorusuna çevriliyor ve Batı dışındaki bu iki güç arasındaki nasıl bir fikir alışverişi olduğu ve başa çıkmak zorunda oldukları zorluklar karşısında hangi çözümleri paylaştıkları aydınlatılmaya çalışılıyor.

Jillian Ma Ankara’da, Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nin Yakındoğu Araştırmaları master programına devam ettikten sonra, 2019’dan bu yana İstanbul’da, Koç Üniversitesi Tarih Bölümü’nde doktora çalışması yapıyor. Daha önce Singapur Ulusal Üniversitesi’nin Çin Araştırmaları Bölümü’nü MA ve Peking Dil ve Kültür Üniversitesi’nin Çin Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü BA derecesiyle bitirmiş olan Jillian Ma halen Orient-Institut Istanbul’daki Geç Osmanlı İmparatorluğu Araştırmalarında Kaynak Olarak Kişisel Tanıklıklar adlı araştırma alanına konuk araştırmacı olarak katılıyor.